Γ.Κατρούγκαλος: Η κατάργηση της Βουλής ως βασικού νομοθετικού οργάνου της πολιτείας

22 Ιανουαρίου, 2013

.

Γιώργος Κατρούγκαλος: Η κατάργηση της Βουλής ως βασικού νομοθετικού οργάνου της πολιτείας. (Συνέντευξη στον Μάριο Διονέλλη)

George Katrougalos: The abolition of the Parliament as the main legislative body of the state. (Interview to Marios Dionellis)

George Katrougalos: L’abolition du Parlement comme corps législatif principal de l’état. (Interview à Marios Dionellis)

Γιώργος Κατρούγκαλος [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Γιώργος Κατρούγκαλος [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Για ουσιαστική κατάργηση της Βουλής και για παράδοση της νομοθετικής εξουσίας στην Τρόικα και στο Εurogroup μιλά στον «Δρόμο» ο Γιώργος Κατρούγκαλος, συνταγματολόγος, καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης. Τονίζει πως αυτή τη στιγμή εισάγονται μια σειρά από «παράλληλες» με το Σύνταγμα διατάξεις που περιορίζουν τα δικαιώματα των πολιτών και παραλληλίζει την περίοδο αυτή με σκοτεινά χρόνια της ελληνικής Ιστορίας.
Επισημαίνει πως η καταπάτηση του Συντάγματος δίνει χώρο σε αντικοινοβουλευτικές στοχεύσεις και χαρακτηρίζει… χρυσή εφεδρεία του συστήματος τη Χρυσή Αυγή. Μιλά, επίσης, για την ανάγκη νέου Συντάγματος με περισσότερες εξουσίες στους πολίτες, που θα κατακτηθούν όμως με την ανατροπή των συσχετισμών όχι μόνο στη Βουλή, αλλά κυρίως στην κοινωνία.

For effective abolition of the Parliament and the transition of legislative power to the Troika and the Eurogroup talks to «DROMOS» (street) George Katrougalos, Constitutionalist, a professor at the Democritus University of Thrace. He stresses that at this moment are being introduced a series of  «parallel» to the Constitution provisions, that restrict the rights of citizens and compares this period with the dark years of the recent Greek history.
He notes that the violation of the Constitution gives space to anti-parliamentary parties and features Golden Dawn as the golden reserve of the  system. He speaks also of the need for a new constitution with more power to citizens, which will be achieved with the overthrow of the correlations not only in Parliament, but mainly in the society.

De l’abolition effective du Parlement et de la transition du pouvoir législatif à la Ttroïka et à l’Eurogroupe parle à «DROMOS» (Rue) George Katrougalos, constitutionnaliste, professeur à l’Université Démocrite de Thrace. Il souligne qu’en ce moment une série de dispositions «parallèles» sont introduites à la Constitution,  qui restreignent les droits des citoyens et compare cette période aux années sombres de l’histoire grecque recente.
Il note que la violation de la Constitution crée l’espace pour des partis anti-parlementaire et designe  l’Aube  Doré comme réserve en or du système. Il parle aussi de la nécessité d’une nouvelle constitution avec plus de pouvoir aux citoyens, qui va être réalisé avec le renversement des corrélations non seulement au Parlement, mais surtout dans la société.

Error 404: Democracy Not Found [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Error 404: Democracy Not Found [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Το τελευταίο διάστημα φαίνεται η νομοθετική εξουσία να έχει μεταφερθεί στα χέρια των υπουργών μέσω των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου. Ποια είναι η γνώμη σας;
Ουσιαστικά πρόκειται για κατάργηση της Βουλής ως βασικού νομοθετικού οργάνου της πολιτείας. Ένα μεγάλο κομμάτι αρμοδιοτήτων ουσιαστικά της έχει υφαρπαγεί. Ακόμα, όμως, και όταν έρχονται για να συζητηθούν εκ των υστέρων οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, δεν γίνεται πραγματική συζήτηση γιατί η κυβέρνηση διαλέγει τη διαδικασία του επείγοντος. Είναι διπλά προβληματικό αυτό το φαινόμενο: Αφενός επειδή το Σύνταγμα προβλέπει Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου να εκδίδονται μόνο για να αντιμετωπιστούν καταστάσεις επείγουσες και απρόβλεπτης ανάγκης. Τον Δεκέμβριο, όμως, είδαμε αίφνης μία από αυτές να προβλέπει την ίδρυση Φιλοτελικού Μουσείου…
Ακόμα όμως και όταν η Βουλή νομοθετεί, νομοθετεί καθ’ υπαγόρευση. Μην ξεχνάτε πως το φορολογικό νομοσχέδιο πρώτα συζητήθηκε στο Εurogroup, εγκρίθηκε από ‘κεί και μετά κατατέθηκε στη Βουλή, αποδεικνύοντας πως είμαστε ουσιαστικά υπό κηδεμονία και υπό απαγόρευση. Συνεπώς, οι βουλευτές δεν κάνουν πια ούτε το αυτονόητο, δηλαδή συζήτηση και αντιπαράθεση για τα νομοσχέδια. Η Βουλή έπαψε να είναι βήμα διαλόγου.

Πάντως, στην τελευταία περίπτωση οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου συγχωνεύθηκαν σε νομοσχέδιο. Μήπως πήραν το μήνυμα;
Αμφιβάλλω. Η κίνηση αυτή μαρτυρά απλώς διαχειριστική ανικανότητα. Απλά έχασαν την τυπική προθεσμία των 40 ημερών εντός των οποίων λέει το Σύνταγμα ότι πρέπει να κατατίθενται προς κύρωση οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου ώστε να ισχύουν και στο μέλλον πέραν της θεωρητικής «έκτακτης» περιόδου. Αυτό, λοιπόν, το όριο το έχασαν όχι επειδή σεβάστηκαν το Σύνταγμα, αλλά από καθαρή ανικανότητα.

Μήπως είναι το ίδιο το Σύνταγμα όμως που επιτρέπει τέτοιες… παρακάμψεις;
Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι παράλογο το Σύνταγμα. Ούτε και οι ίδιες οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου. Προβλέπονται για κάποια χρήση. Έχουμε ας πούμε μια φυσική καταστροφή, μια θεομηνία και δεν μπορεί να συνεδριάσει η Βουλή. Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου τίθεται σε εφαρμογή και δίνει στο Σύνταγμα περιθώριο 40 ημερών για να κυρωθεί αργότερα. Δεν είναι οι διατάξεις παράλογες, παράλογος είναι ο τρόπος που τις χρησιμοποιούν.
Παράλογη είναι και η αντιμετώπιση των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου από τη Δικαιοσύνη. Κατά πάγια νομολογία, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέχει από το να κρίνει αν πράγματι συντρέχουν λόγοι έκτακτης ανάγκης που να δικαιολογούν την έκδοσή τους. Και αυτό συντηρεί την πρακτική της συνταγματικής παραβατικότητας από την πλευρά της κυβέρνησης.

Όσοι μιλούν περί κινδύνου για τη Δημοκρατία κατηγορούνται περίπου για λαϊκισμό.  
Κι όμως, είναι προφανής ο κίνδυνος για τη Δημοκρατία. Με τη συνεχή καταπάτηση του Συντάγματος ο μέσος άνθρωπος πείθεται ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν. Άρα, αν παρανομεί το κράτος, τότε μπορεί να παρανομήσει και ο ίδιος. Ουσιαστικά, με τον τρόπο αυτό ενισχύονται μόνον όσοι έχουν αντικοινοβουλευτική στόχευση, όπως η Χρυσή Αυγή. Εμφανίζονται ως οι βασικές «αντισυστημικές» δυνάμεις ενώ στην ουσία είναι η χρυσή εφεδρεία του συστήματος. Στο αρρωστημένο κλίμα της παρακμής των θεσμών, ο λόγος τους βρίσκει έδαφος και παραπλανά.

Χρειαζόμαστε νέο Σύνταγμα
Ισχύουν στο ακέραιο οι ενστάσεις αντισυνταγματικότητας που είχατε προβάλει με κοινό σας κείμενο 5 συνταγματολόγοι κατά του δεύτερου Μνημονίου;
Βεβαίως, ισχύουν και για τα επόμενα. Με τα μνημόνια παραβιάζονται μια σειρά συνταγματικών, ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Όταν υπάρχουν άνθρωποι που για να φάνε ψάχνουν στα σκουπίδια, παραβιάζεται σαφώς η Αρχή της Προστασίας της Ανθρώπινης Αξίας. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχει στην Ελλάδα Συνταγματικό Δικαστήριο για να το κρίνει αυτό. Η Ελλάδα χρειάζεται νέο Σύνταγμα και ασφαλώς πρόβλεψη για ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Οι πολίτες έχουν «συνείδηση» του Συντάγματος ή μήπως είναι κάτι μακρινό γι’ αυτούς; Γνωρίζει ο μέσος άνθρωπος ότι η περικοπή του μισθού του, εκτός από άδικη, είναι και συνταγματικά παράτυπη;
Νομίζω πως τα τελευταία χρόνια έχει επέλθει μια βίαιη συνειδητοποίηση. Ακόμα και αν οι πολίτες δεν έχουν ακριβή γνώση των διατάξεων του Συντάγματος, συνειδητοποιούν ότι αυτό απαξιώνεται και παραβιάζεται με τον τρόπο που εφαρμόζονται οι μνημονιακές πολιτικές. Πολλές φορές οι πολίτες αναγκάζονται να δεχτούν νόμους άδικους, που όμως επιβάλλονται από την πλειοψηφία, γιατί έτσι λειτουργεί η κοινοβουλευτική δημοκρατία. Τώρα όμως έχουμε νόμους άδικους που επιπλέον επιβάλλονται με αντισυνταγματικές διαδικασίες και μεθοδεύσεις. Οι νόμοι αυτοί δεν έχουν νομιμοποίηση.

Πάντως, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε συνταγματικό το Μνημόνιο…
Δυστυχώς η ιστορία επαναλαμβάνεται. Στην ουσία τα μνημόνια συνιστούν ένα νέο «παρασύνταγμα», δηλαδή ένα μπλοκ διατάξεων, παράλληλο και αντίθετο προς το Σύνταγμα. Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό στην Ελλάδα. Μοιάζει με το πρώτο «παρασύνταγμα», τη σειρά διατάξεων που επιβλήθηκαν μετά τον Εμφύλιο από τους νικητές εις βάρος των χαμένων και εκμηδένιζαν τις ατομικές ελευθερίες, προέβλεπαν εκτοπίσεις και εκτελέσεις. Και τότε οι συνταγματολόγοι είχαν καταγγείλει εκείνο το «παρασύνταγμα» και δυστυχώς και τότε το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν είχε διαγνώσει καμιά αντισυνταγματικότητα στις ρυθμίσεις του. Πάντως, να σας θυμίσω πως η απόφαση του ΣτΕ αφορά μόνο το πρώτο Μνημόνιο και έχει αφήσει ένα παράθυρο για να επανέλθει, εφόσον ληφθούν και άλλα, ακόμη πιο σκληρά μέτρα, όπως συνέβη με τα επόμενα μνημόνια…

Ωστόσο, για το Σύνταγμα εκφράζονται διαμετρικά αντίθετες ερμηνείες με συναδέλφους σας να υπερασπίζονται τα μέτρα. Συνταγματολόγοι είναι και ο κύριος Βενιζέλος, και ο κύριος Λοβέρδος και ο κύριος Παυλόπουλος. Για το ίδιο Σύνταγμα δεν μιλούν στους φοιτητές τους και στην κοινωνία;   
Ξέρετε, στα κοινωνικά ζητήματα δεν μπορεί να υπάρχει αξιακή ουδετερότητα. Η δημιουργία των Συνταγμάτων προκύπτει από συγκρουόμενα συμφέροντα και αυτοί που τα ερμηνεύουν εκφράζουν και διερμηνεύουν τη σύγκρουση αυτή. Έτσι, οι διαφορετικές αξίες του καθενός φυσικό είναι να οδηγούν σε διαφορετικές προσεγγίσεις.
Πέραν τούτου, κατά τη γνώμη μου, ο καλός δάσκαλος είναι αυτός που διδάσκει την αμφιβολία. Η εκβιασμένη ομοφωνία είναι το κακό πράγμα, όχι η διαφωνία.
Πάντως, θα σας έλεγα πως ένα θετικό χαρακτηριστικό της δικής μου «γενιάς συνταγματολόγων», είναι πως δεν εκφραζόμαστε… μονομπλόκ, ακόμη και όταν για πολλά συμφωνούμε. Για παράδειγμα με τον Κώστα Χρυσόγονο, αν και στηρίξαμε μαζί την αντισυνταγματικότητα των μνημονίων, εν τούτοις διαφωνήσαμε δημόσια για τα θέματα της παραγραφής των αδικημάτων της λίστας Λαγκάρντ. Θέλω να πω ότι δεν συνεννοούμαστε ώστε να υπάρξει μια «γραμμή» που θα ακολουθηθεί. Αν ανατρέξετε στο παρελθόν θα δείτε πως οι τοποθετήσεις των συνταγματολόγων ήταν πιο απόλυτες και «στοιχισμένες».

Η λίστα Λαγκάρντ και η παραγραφή
Τελικά, υπάρχει ζήτημα παραγραφής στην υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ; Μήπως πάλι το πολιτικό σκηνικό ετοιμάζεται να αθωώσει τον εαυτό του;
Είναι απαράδεκτη η ρύθμιση του άρθρου 86. Δείχνει πόσο το πολιτικό προσωπικό ήθελε να στήσει ένα προστατευτικό τείχος γύρω του. Έχουμε απαράδεκτες και σύντομες προθεσμίες που οδηγούν είτε στην «απόσβεση», όπως λέμε νομικά, είτε στην παραγραφή.
Θεωρώ πως δεν πρέπει να υπάρξει παραγραφή.
Στο κάτω-κάτω όσοι υπερασπίζουμε αυτή την άποψη, στην ουσία υπερασπίζουμε και την υπόληψη του πολιτικού κόσμου. Πρέπει, δηλαδή, να δοθεί η δυνατότητα να διερευνηθούν σε βάθος τα ποινικά αδικήματα. Δεν είναι μόνο η προσωπική μοίρα του κάθε εμπλεκόμενου που κρίνεται.
Ουσιαστικά, κρίνεται η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος στο σύνολό του.

Να ελπίζουμε σε ένα «Σύνταγμα των Πολιτών»;
Χρειάζεται ένα νέο Σύνταγμα που θα δίνει περισσότερες άμεσες εξουσίες στον καθένα από μας. Υπάρχουν Συντάγματα που καθιερώνουν τη λεγόμενη «λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία», δηλαδή τη δυνατότητα των πολιτών μέσω συλλογής υπογραφών να ζητούν από τη Βουλή την ψήφιση ή την ακύρωση ενός νόμου ή να επιβάλλουν οι ίδιοι οι πολίτες δημοψηφίσματα για σοβαρά θέματα.
Επίσης άλλα Συντάγματα δίνουν τη δυνατότητα στον πολίτη όχι μόνο να εκλέγει τους αντιπροσώπους του, αλλά και να τους ανακαλεί. Πιστεύω, συνεπώς, πως δεν χρειαζόμαστε μια αναθεωρητική αλλά μια συντακτική Βουλή, δηλαδή ένα νέο Σύνταγμα ώστε να γυρίσουμε σελίδα και στα ζητήματα της πολιτικής και στα ζητήματα της λειτουργίας των θεσμών.

Ναι, αλλά το Σύνταγμα πάντα ένα καθεστώς δεν το φτιάχνει; Μήπως πρέπει πρώτα να αλλάξει η Βουλή; Μια ίδια Βουλή ένα ίδιο Σύνταγμα δεν θα έφτιαχνε;
Προφανώς. Αλλά η αλλαγή των συσχετισμών στη Βουλή δεν φτάνει. Υπάρχει και ο συσχετισμός στην κοινωνία, στο λαό και στο λαϊκό κίνημα. Ο λαός θα επιβάλει ένα πιο προοδευτικό Σύνταγμα. Προς το παρόν, η αντίδρασή του είναι μάλλον παθητική και μουδιασμένη, αλλά για το μέλλον είμαι αισιόδοξος.

Προσφέρει καλό παράδειγμα η Ισλανδία;
Βεβαίως, η Ισλανδία ξεκίνησε απορρίπτοντας σε δύο δημοψηφίσματα πολιτικές αντίστοιχες με αυτές που επιβάλλονται σε μας και κατέληξε να έχει ένα νέο Σύνταγμα, το πρώτο ίσως στον κόσμο που συζητήθηκε στα κοινωνικά δίκτυα παράλληλα με τη συζήτηση στα τραπέζια των διασκέψεων. Εν τέλει, το Σύνταγμα αυτό εγκρίθηκε με δημοψήφισμα και μάλιστα όχι απλά με ένα «ναι» ή ένα «όχι», αλλά με πέντε διαφορετικά ερωτήματα για τα πιο κρίσιμα ζητήματα. Κάτι τέτοιο φαντάζομαι και ελπίζω για την Ελλάδα.

Οι ευθύνες του Κ. Παπούλια

Θα έπρεπε να υπάρχει αντίδραση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας;
Ασφαλώς! Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι υπεύθυνος για την τήρηση της τυπικής συνταγματικότητας, εάν δηλαδή εφαρμόζεται η διαδικασία και ισχύουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει το Σύνταγμα. Όταν καλείται να υπογράψει πράγματα που είναι εμφανώς αντισυνταγματικά, θα πρέπει να ασκεί τις αρμοδιότητες του. Θα έπρεπε, συνεπώς, να αρνηθεί να υπογράψει Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, εφόσον δεν προκύπτει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Το ίδιο το Σύνταγμα δεν έχει περιορίσει τις αρμοδιότητές του;
Μα αυτό εντάσσεται στις σημερινές του αρμοδιότητες. Και όχι μόνο αυτό. Μπορεί να αναπέμψει στη Βουλή νομοσχέδιο που θεωρεί αντισυνταγματικό, τουλάχιστον ως προς τα θέματα της διαδικασίας, της «τυπικής συνταγματικότητας». Δείτε το παράδειγμα του τελευταίου Μνημονίου, όπου σε ένα άρθρο μόνο σωρεύτηκαν σε 260 σελίδες διατάξεις άσχετες μεταξύ τους. Είναι προφανώς αντισυνταγματικό κάτι τέτοιο.
Το Σύνταγμα ορίζει ρητά ότι σε ένα νομοσχέδιο δεν μπορούν να μπαίνουν άσχετες διατάξεις και ορισμένα θέματα, όπως τα συνταξιοδοτικά, πρέπει να ψηφίζονται μόνο σε αυτοτελή νομοσχέδια. Δεν το λέω εγώ αυτό, το γράφει ρητά το Σύνταγμα και το είπε ομόφωνα πρόσφατα και η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Είχε, συνεπώς, συνταγματική υποχρέωση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να αναπέμψει το νομοσχέδιο αυτό στη Βουλή. Δεν το έκανε και προφανώς φέρει ευθύνη.

Η χώρα παραιτήθηκε από τις ασυλίες εθνικής κυριαρχίας: Ένα κράτος που υπογράφει την αυτο-κατάργησή του

Έχει βάση η καταγγελία περί εκχώρησης της εθνικής κυριαρχίας, με τη δανειακή σύμβαση;
Ναι, έχει. Η σύμβαση περιέχει μια ρήτρα «παραίτησης από τις ασυλίες της εθνικής κυριαρχίας». Τι σημαίνει αυτό; Τα κράτη δεν αντιμετωπίζονται από τα δικαστήρια ως εταιρίες ή ιδιώτες. Ειδικότερα, απαγορεύεται να τους κατασχεθούν περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται στενά με την άσκηση των σκοπών τους, η «δημόσια περιουσία» τους, όπως είναι ο νομικός όρος. Για παράδειγμα, ένα πολεμικό πλοίο δεν μπορεί να κατασχεθεί από έναν ιδιώτη επειδή του χρωστά χρήματα το Δημόσιο. Δυστυχώς η Ελλάδα παραιτήθηκε από τις «ασυλίες» αυτές. Σε αυτό υπάρχει αφενός ένας ισχυρός συμβολισμός, αφού το κράτος στην ουσία υπογράφει την αυτοκατάργησή του.
Αφετέρου, όμως, υπάρχει και ουσιαστικό θέμα. Πρόσφατα η Αργεντινή κινδύνευσε να χάσει όντως μια φρεγάτα η οποία επιχειρήθηκε να κατασχεθεί από κάποιον δανειστή της χώρας, ευρισκόμενη σε ξένα ύδατα. Η Αργεντινή απέτρεψε την κατάσχεση, επικαλούμενη τη σχετική διεθνή σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1926. Η Ελλάδα δεν θα μπορεί να το κάνει σε μια αντίστοιχη περίπτωση, εφόσον παραιτήθηκε από τις ασυλίες αυτές. Ουσιαστικά παραδίδουμε ό,τι έχουμε και δεν έχουμε στους ξένους δανειστές.

Σχετίζεται η διάταξη αυτή με το Αγγλικό Δίκαιο;
Όχι ακριβώς. Οι δανειστές πάντα ζητούν την εφαρμογή του Αγγλικού Δικαίου στις συμβάσεις τους, επειδή οι διατάξεις του ευνοούν προδήλως αυτόν που δανείζει έναντι αυτού που χρωστάει. Κυρίως αυτό συνέβαινε στα δάνεια προς τις χώρες του Τρίτου Κόσμου, όμως μετά το PSI και τα ελληνικά ομόλογα υπήχθησαν στο Αγγλικό Δίκαιο. Εκείνο, όμως, που είναι πρωτοφανές είναι η παραίτηση από τις ασυλίες εθνικής κυριαρχίας που μας επεβλήθη ως πρόσθετος όρος.

Τελικά κινδυνεύουμε «να χάσουμε και την Ακρόπολη», όπως ακούστηκε πρόσφατα;
Θεωρώ πως όχι. Για να γίνει αυτό θα πρέπει κάποιος να προβεί σε αναγκαστική εκτέλεση στο έδαφος της Ελλάδας. Θέλω να πιστεύω πως εκεί τα ελληνικά δικαστήρια θα κρίνουν αντισυνταγματικό ένα τέτοιο τερατούργημα…

via
.

.
PLEASE NOTE: Anonymous comments or comments mentioning fake on-line personality with false or disposable e-mail and a fake alias, will neither be approved nor answered. — ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ: Ανώνυμα σχόλια ή σχόλια που παραπέμπουν σε πλαστή διαδικτυακή προσωπικότητα, με ψευδές e-mail μιας χρήσεως και πλαστό ψευδώνυμο, δεν εγκρίνονται και δεν απαντώνται.

Short Link: http://wp.me/p3lcY-4Hu

.

.


Πορτογαλία: από το ψαλίδι στο αλυσοπρίονο

12 Ιουνίου, 2012

– Portugal: Under the iron thumb of the troika

© Μετάφραση, μοντάζ, φωτισμοί, σκηνικά και κοστούμια: L’Enfant de la Haute Mer

© οι μεταφράσεις μου ΔΕΝ αναδημοσιεύονται, παρά ΜΟΝΟΝ έπειτα από προηγούμενη συνεννόηση

Εδώ και 14 μήνες, η χώρα βρίσκεται υπό την εποπτεία του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που της έχουν δανείσει χρήματα ώστε να ανταποκριθεί στα χρέη της. Τη στιγμή που οι απεσταλμένοι αυτών των «διασωστών» κάνουν επί τόπου ελέγχους σχετικά με την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, οι πολίτες απαιτούν «περισσότερο χρόνο, περισσότερα χρήματα και καλύτερες συνθήκες αποπληρωμής».

Του Pedro Rodríguez

Graffiti in Lisbon, April 2011 «I.M.F. Out of Here!  They Want us Precarious, they will Have us Rebels! Graffiti à Lisbonne, avril 2011- «FMI, Dehors! Ils nous Veulent Précaires, ils nous Auront Rebelles!»Γκράφιτι στη Λισαβόνα, Απρίλιος 2011: «Έξω το ΔΝΤ ! Μας θέλουν Eπισφαλείς, θα μας έχουν Επαναστάτες!» (Photograph: Patricia de Melo Moreira/AFP/Getty Images)- [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Όταν οι Πορτογάλοι μιλούν περί «MoU», δεν αναφέρονται βέβαια στον πιο διάσημο από τους συμπατριώτες τους, τον προπονητή της Ρεάλ Μαδρίτης Ζοζέ Μουρίνιο. «MoU» είναι τα αρχικά του “Memorandum of Understanding on specific economic policy Conditionality” [Μνημόνιο Κατανόησης για τους Ειδικούς Όρους της Οικονομικής Πολιτικής], τα αρχικά που ελέγχουν την οικονομική ζωή της χώρας αυτής των 10,6 εκατομμυρίων κατοίκων. Μια χώρα που περιμένει τον Απρίλιο για να κάνει ριζικές αλλαγές. Ήταν τον Απρίλιο του 1974 που η επανάσταση των γαρύφαλλων έφερε τη δημοκρατία. Ήταν τον Απρίλιο του 2011 ότι η σοσιαλιστική κυβέρνηση του José Sócrates αναγκάστηκε να ζητήσει έκτακτη βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακολουθώντας τα βήματα της Ελλάδας και της Ιρλανδίας.
Ένα μήνα αργότερα, τον Μάιο του 2011, το αίτημα της υλοποιήθηκε με ένα σχέδιο διάσωσης των 78 δις ευρώ, επί των οποίων η Πορτογαλία θα πρέπει να πληρώνει 4% τόκους. Ένα ποσό που καταβλήθηκε σε δόσεις και με την επιφύλαξη της εφαρμογής μιας σειράς βαθιών και επώδυνων μεταρρυθμίσεων. Η ρήτρα, γραμμένη με πολύ ψιλά γράμματα στη σύμβαση, που θα επιτρέψει στην Πορτογαλία να εξυγειάνει τα οικονομικά της και να επιστρέψει στις αγορές [ώστε να αναχρηματοδ0τήσει το χρέος της] το Σεπτέμβριο του 2013 (σ.σ. λέμε τώρα), προβλέπει ότι οι εκπρόσωποι της Τρόικα (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) θα πηγαίνουν στη Λισαβόνα σε τακτά χρονικά διαστήματα για την παρακολούθηση των οικονομικών επιδόσεων της χώρας ..

EuroCrisis The Photo-montage is mine. [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Αυτή την εβδομάδα ήρθαν πάλι, για τέταρτη φορά μέσα σε ένα έτος, από την ώρα που οι Πορτογάλοι πιάστηκαν στο δόκανο της τρόικας. Αυτό το είδος του ελέγχου των υποχρεώσεων που ανέλαβε η Πορτογαλία, προβλέπει την παρουσία για δύο εβδομάδες μιας ομάδας νεαρών τεχνικών, οπλισμένων με φορητούς υπολογιστές, που κάνουν σαφάρι για προθεσμίες, τους αριθμούς και έγγραφα. Εν τω μεταξύ, τρεις ανώτατοι υπαλλήλοι έχουν αναλάβει τις επαφές σε πολιτικό επίπεδο: ο Abebe Selassie (άλλος ένας Αιθιοπικής καταγωγής ευγενής Σελασιέ, για το ΔΝΤ), ο Jürgen Kröger (καμαρώστε φωτογραφία, για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και τον Rasmus Rüffer (καμαρώστε φωτογραφία, για την ΕΚΤ).
«Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, θα τους είχαν υποδεχτεί με διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις, ήδη μόλις θα πατούσαν στο αεροδρόμιο, αλλά εμείς, οι Πορτογάλοι, είμαστε διαφορετικοί. Δεν είμαστε σαν κι εσάς, τους Ισπανούς», εξηγεί ο κοινωνιολόγος Jorge de Sa, ο οποίος πραγματοποιεί εδώ και χρόνια μηνιαίες έρευνες για την εξέλιξη της πορτογαλικής κοινής γνώμης.

Θλιμμένο Φάντο
Ο περιορισμένος αριθμός των διαδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Πορτογαλία στους 14 μήνες της «διάσωσης», των φετινών εκλογών, της αλλαγής της κυβέρνησης και της βίαιης προσαρμογής, είναι κατά τον Nicolau Santos ένδειξη «σιωπηλής απόγνωσης» των Πορτογάλων. Ο Nicolau Santos, είναι δημοσιογράφος και αναπληρωτής διευθυντής της έγκυρης οικονομικής εβδομαδιαίας εφημερίδας της Πορτογαλίας Expresso. Κατά τον João Cantiga Esteves (φωτό), έναν οικονομολόγο του Ανώτατου Ινστιτούτου Οικονομίας και Διαχείρισης του Πολυτεχνείου της Λισαβόνα,  που έχει ασχοληθεί περισσότερο με την κρίση, υπάρχει μια σιωπηρή συναίνεση στο ότι η τρόικα είναι «ένα απαραίτητο στοιχείο, μια ευκαιρία», ώστε να πραγματοποιηθούν γρήγορα όλες οι μεταρρυθμίσεις που οι διάφορες κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν(σ.σ. καλός κι αυτός).
Αυτή η συναίνεση δεν σημαίνει ότι όλη την περασμένη χρονιά, η Πορτογαλία δεν έχει αρκετούς λόγους για να τραγουδήσει το πιο θλιμμένο της fado. Οι επιπτώσεις της λιτότητας και οι περικοπές στις κρατικές δαπάνες, που επιβλήθηκαν από την τρόικα, ώστε να μειωθεί το έλλειμμα που ξεπερνούσε το 9% του ΑΕΠ το 2010 και το οποίο πρέπει να μειωθεί στο 4,5%, βαραίνουν πάρα πολύ την καθημερινή ζωή. «Περάσαμε από το ψαλίδι στο αλυσοπρίονο», σχολίασε μια νέα γυναίκα, η Praça Dom Pedro IV, στο κέντρο της Λισαβόνας.
Παρά τους μισθούς από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη  —εδώ οι «1000ευρίτες» της Ισπανίας γίνονται «560ευρίτες»—  οι θυσίες που απαιτούνται από τους Πορτογάλους βαίνουν αυξανόμενες, από τότε που την περασμένη χρονιά, η κυβέρνηση εισήγαγε ένα ειδικός φόρος 50% επί του δέκατου τρίτου μισθού για όλους τους Πορτογάλους των οποίων το μηνιαίο εισόδημα ξεπερνά τα 485 €  (που είναι το ισοδύναμο του κατώτατου μισθού). Από τότε, η κρίση και η λιτότητα έχουν πάψει να είναι αποκλειστικά θεωρητικές, και οι περικοπές δαπανών διαδέχονται η μια την άλλη: υγεία, εκπαίδευση, μέσα μαζικής μεταφοράς … Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση ξεκίνησε ανέβασε την φορολογία, και σήμερα, ο ΦΠΑ είναι στα 23%.
Παρά το γεγονός ότι τους όρους του Μνημονίου τους διαπραγματεύτηκε η τρόικα με την προηγούμενη Σοσιαλιστική κυβέρνηση, είναι ο νέος σοσιαλιστής πρωθυπουργός, ο Pedro Passos Coelho, ο οποίος πρέπει να τους εφαρμόσει. Το κυβερνητικό του σχήμα είναι το μικρότερο και το νεαρώτερο της χώρας από την επανάσταση των γαρύφαλλων. Τέσσερα από τα έντεκα χαρτοφυλάκια απονεμήθηκαν σε τεχνοκράτες, συμπεριλαμβανομένου και αυτού των Οικονομικών υπό τον Vitor Gaspar. Ο Vitor Gaspar επιβεβαίωσε την άνοιξη, ότι οι συνταξιούχοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον μέχρι το 2018 πριν ανακτήσουν το σύνολο των πρόσθετων αποζημιώσεών τους, που σήμερα έχουν περικοπεί. (σ.σ.: Vitor, για την άλλη ζωή, πώς το κόβεις; προλαβαίνουμε;)

Ο Ασθενής Πρότυπο
Οι επικριτές της κυβέρνησης λένε διαρκώς ότι τα μέλη της είναι «περισσότερο τρωϊκανοί κι από την ίδια την Τρόικα», αφού πιέζουν για επιτάχυνση των ρυθμών προσαρμογής. Το μόνο αίτημα της τρόικας που απορρίφθηκε από την κυβέρνηση υπήρξε η κατάργηση του «Ενιαίου Κοινωνικού Φόρου», δηλαδή του φόρου μισθωτών υπηρεσιών που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις για κάθε μισθωτό. Κατά τα άλλα, η κυβέρνηση του Passos Coelho, πήρε πάντοτε «λίαν καλώς» σε κάθε επίσκεψη ελέγχου για την εφαρμογή του «μνημονίου». Το γεγονός ότι η Πορτογαλία αποτελεί έναν ασθενή-πρότυπο τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή διαμάχη  σχετικά με τα όρια της λιτότητας.
Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει υπακούσει τις διαταγές (της τρόικα) με κάθε επιμέλεια, η πορτογαλική οικονομία είναι μόνιμα σε κρίσιμη κατάσταση. Φέτος, το ΑΕΠ αναμένεται να χάσει μεταξύ 3,1 και 3,5%, ενώ η ανεργία είναι στο κόκκινο (άνω του 15% στον ενεργό πληθυσμό και 36% στους νέους). Κατά την έναρξη της «διάσωσης», το δημόσιο χρέος ήταν 107% του ΑΕΠ. Με τους τρέχοντες ρυθμούς, και πριν ολοκληρωθεί η «διάσωση», θα φθάσει το 118%.
Ο καθηγητής Cantiga Esteves είναι πεπεισμένος ότι τα προβλήματα της Πορτογαλίας δεν έχουν καμία σχέση με την ιρλανδική τραπεζική κρίση ή τα ψεύτικα στοιχεία για το έλλειμμα της ελληνικής κυβέρνησης. Στην περίπτωση της Λισαβόνα, λέει, είναι ότι αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι «η οικονομία μας παρουσίασε μεγέθυνση κατά μέσο όρο 0,7% κατά την τελευταία δεκαετία, και όλη μας, η δημόσια και ιδιωτική κατανάλωση βασίστηκε σε ένα χρέος που δεν θα μπορούσε να πάει μακρυά».
Σχετικά με τη διαμάχη σχετικά με τον ασθενή-πρότυπο και την ανάγκη για ένα δεύτερο σχέδιο «διάσωσης», ο κοινωνιολόγος Jorge de Sá αντλεί από την παροιμιώδη πορτογαλική ειρωνεία: «Πείτε μου, παρακαλώ, έστω και μια περίπτωση, που το ΔΝΤ έδωσε οποιαδήποτε λύση εντός δημοκρατικού πολιτεύματος». Ο Nicolau Santos, εν τω μεταξύ, είναι πεπεισμένος ότι θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί ένα δεύτερο σχέδιο «διάσωσης»: «Χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο, περισσότερα χρήματα και καλύτερες συνθήκες».

[Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Πηγές:

– Portugal: Under the iron thumb of the troika

– Portugal: “Nous sommes passés des ciseaux à la tronçonneuse”

– A day in the life of Patricia de Melo Moreira in Lisbon (9 φωτογραφίες)

ShortLink: http://wp.me/p3lcY-3BG

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ανώνυμα σχόλια ή σχόλια που παραπέμπουν σε πλαστή διαδικτυακή προσωπικότητα, με ψευδές e-mail μιας χρήσεως και πλαστό ψευδώνυμο, δεν εγκρίνονται και δεν απαντώνται.

Αρέσει σε %d bloggers: