Πορτογαλία: από το ψαλίδι στο αλυσοπρίονο

12 Ιουνίου, 2012

– Portugal: Under the iron thumb of the troika

© Μετάφραση, μοντάζ, φωτισμοί, σκηνικά και κοστούμια: L’Enfant de la Haute Mer

© οι μεταφράσεις μου ΔΕΝ αναδημοσιεύονται, παρά ΜΟΝΟΝ έπειτα από προηγούμενη συνεννόηση

Εδώ και 14 μήνες, η χώρα βρίσκεται υπό την εποπτεία του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που της έχουν δανείσει χρήματα ώστε να ανταποκριθεί στα χρέη της. Τη στιγμή που οι απεσταλμένοι αυτών των «διασωστών» κάνουν επί τόπου ελέγχους σχετικά με την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, οι πολίτες απαιτούν «περισσότερο χρόνο, περισσότερα χρήματα και καλύτερες συνθήκες αποπληρωμής».

Του Pedro Rodríguez

Graffiti in Lisbon, April 2011 «I.M.F. Out of Here!  They Want us Precarious, they will Have us Rebels! Graffiti à Lisbonne, avril 2011- «FMI, Dehors! Ils nous Veulent Précaires, ils nous Auront Rebelles!»Γκράφιτι στη Λισαβόνα, Απρίλιος 2011: «Έξω το ΔΝΤ ! Μας θέλουν Eπισφαλείς, θα μας έχουν Επαναστάτες!» (Photograph: Patricia de Melo Moreira/AFP/Getty Images)- [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Όταν οι Πορτογάλοι μιλούν περί «MoU», δεν αναφέρονται βέβαια στον πιο διάσημο από τους συμπατριώτες τους, τον προπονητή της Ρεάλ Μαδρίτης Ζοζέ Μουρίνιο. «MoU» είναι τα αρχικά του “Memorandum of Understanding on specific economic policy Conditionality” [Μνημόνιο Κατανόησης για τους Ειδικούς Όρους της Οικονομικής Πολιτικής], τα αρχικά που ελέγχουν την οικονομική ζωή της χώρας αυτής των 10,6 εκατομμυρίων κατοίκων. Μια χώρα που περιμένει τον Απρίλιο για να κάνει ριζικές αλλαγές. Ήταν τον Απρίλιο του 1974 που η επανάσταση των γαρύφαλλων έφερε τη δημοκρατία. Ήταν τον Απρίλιο του 2011 ότι η σοσιαλιστική κυβέρνηση του José Sócrates αναγκάστηκε να ζητήσει έκτακτη βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακολουθώντας τα βήματα της Ελλάδας και της Ιρλανδίας.
Ένα μήνα αργότερα, τον Μάιο του 2011, το αίτημα της υλοποιήθηκε με ένα σχέδιο διάσωσης των 78 δις ευρώ, επί των οποίων η Πορτογαλία θα πρέπει να πληρώνει 4% τόκους. Ένα ποσό που καταβλήθηκε σε δόσεις και με την επιφύλαξη της εφαρμογής μιας σειράς βαθιών και επώδυνων μεταρρυθμίσεων. Η ρήτρα, γραμμένη με πολύ ψιλά γράμματα στη σύμβαση, που θα επιτρέψει στην Πορτογαλία να εξυγειάνει τα οικονομικά της και να επιστρέψει στις αγορές [ώστε να αναχρηματοδ0τήσει το χρέος της] το Σεπτέμβριο του 2013 (σ.σ. λέμε τώρα), προβλέπει ότι οι εκπρόσωποι της Τρόικα (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) θα πηγαίνουν στη Λισαβόνα σε τακτά χρονικά διαστήματα για την παρακολούθηση των οικονομικών επιδόσεων της χώρας ..

EuroCrisis The Photo-montage is mine. [Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Αυτή την εβδομάδα ήρθαν πάλι, για τέταρτη φορά μέσα σε ένα έτος, από την ώρα που οι Πορτογάλοι πιάστηκαν στο δόκανο της τρόικας. Αυτό το είδος του ελέγχου των υποχρεώσεων που ανέλαβε η Πορτογαλία, προβλέπει την παρουσία για δύο εβδομάδες μιας ομάδας νεαρών τεχνικών, οπλισμένων με φορητούς υπολογιστές, που κάνουν σαφάρι για προθεσμίες, τους αριθμούς και έγγραφα. Εν τω μεταξύ, τρεις ανώτατοι υπαλλήλοι έχουν αναλάβει τις επαφές σε πολιτικό επίπεδο: ο Abebe Selassie (άλλος ένας Αιθιοπικής καταγωγής ευγενής Σελασιέ, για το ΔΝΤ), ο Jürgen Kröger (καμαρώστε φωτογραφία, για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και τον Rasmus Rüffer (καμαρώστε φωτογραφία, για την ΕΚΤ).
«Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, θα τους είχαν υποδεχτεί με διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις, ήδη μόλις θα πατούσαν στο αεροδρόμιο, αλλά εμείς, οι Πορτογάλοι, είμαστε διαφορετικοί. Δεν είμαστε σαν κι εσάς, τους Ισπανούς», εξηγεί ο κοινωνιολόγος Jorge de Sa, ο οποίος πραγματοποιεί εδώ και χρόνια μηνιαίες έρευνες για την εξέλιξη της πορτογαλικής κοινής γνώμης.

Θλιμμένο Φάντο
Ο περιορισμένος αριθμός των διαδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Πορτογαλία στους 14 μήνες της «διάσωσης», των φετινών εκλογών, της αλλαγής της κυβέρνησης και της βίαιης προσαρμογής, είναι κατά τον Nicolau Santos ένδειξη «σιωπηλής απόγνωσης» των Πορτογάλων. Ο Nicolau Santos, είναι δημοσιογράφος και αναπληρωτής διευθυντής της έγκυρης οικονομικής εβδομαδιαίας εφημερίδας της Πορτογαλίας Expresso. Κατά τον João Cantiga Esteves (φωτό), έναν οικονομολόγο του Ανώτατου Ινστιτούτου Οικονομίας και Διαχείρισης του Πολυτεχνείου της Λισαβόνα,  που έχει ασχοληθεί περισσότερο με την κρίση, υπάρχει μια σιωπηρή συναίνεση στο ότι η τρόικα είναι «ένα απαραίτητο στοιχείο, μια ευκαιρία», ώστε να πραγματοποιηθούν γρήγορα όλες οι μεταρρυθμίσεις που οι διάφορες κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν(σ.σ. καλός κι αυτός).
Αυτή η συναίνεση δεν σημαίνει ότι όλη την περασμένη χρονιά, η Πορτογαλία δεν έχει αρκετούς λόγους για να τραγουδήσει το πιο θλιμμένο της fado. Οι επιπτώσεις της λιτότητας και οι περικοπές στις κρατικές δαπάνες, που επιβλήθηκαν από την τρόικα, ώστε να μειωθεί το έλλειμμα που ξεπερνούσε το 9% του ΑΕΠ το 2010 και το οποίο πρέπει να μειωθεί στο 4,5%, βαραίνουν πάρα πολύ την καθημερινή ζωή. «Περάσαμε από το ψαλίδι στο αλυσοπρίονο», σχολίασε μια νέα γυναίκα, η Praça Dom Pedro IV, στο κέντρο της Λισαβόνας.
Παρά τους μισθούς από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη  —εδώ οι «1000ευρίτες» της Ισπανίας γίνονται «560ευρίτες»—  οι θυσίες που απαιτούνται από τους Πορτογάλους βαίνουν αυξανόμενες, από τότε που την περασμένη χρονιά, η κυβέρνηση εισήγαγε ένα ειδικός φόρος 50% επί του δέκατου τρίτου μισθού για όλους τους Πορτογάλους των οποίων το μηνιαίο εισόδημα ξεπερνά τα 485 €  (που είναι το ισοδύναμο του κατώτατου μισθού). Από τότε, η κρίση και η λιτότητα έχουν πάψει να είναι αποκλειστικά θεωρητικές, και οι περικοπές δαπανών διαδέχονται η μια την άλλη: υγεία, εκπαίδευση, μέσα μαζικής μεταφοράς … Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση ξεκίνησε ανέβασε την φορολογία, και σήμερα, ο ΦΠΑ είναι στα 23%.
Παρά το γεγονός ότι τους όρους του Μνημονίου τους διαπραγματεύτηκε η τρόικα με την προηγούμενη Σοσιαλιστική κυβέρνηση, είναι ο νέος σοσιαλιστής πρωθυπουργός, ο Pedro Passos Coelho, ο οποίος πρέπει να τους εφαρμόσει. Το κυβερνητικό του σχήμα είναι το μικρότερο και το νεαρώτερο της χώρας από την επανάσταση των γαρύφαλλων. Τέσσερα από τα έντεκα χαρτοφυλάκια απονεμήθηκαν σε τεχνοκράτες, συμπεριλαμβανομένου και αυτού των Οικονομικών υπό τον Vitor Gaspar. Ο Vitor Gaspar επιβεβαίωσε την άνοιξη, ότι οι συνταξιούχοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον μέχρι το 2018 πριν ανακτήσουν το σύνολο των πρόσθετων αποζημιώσεών τους, που σήμερα έχουν περικοπεί. (σ.σ.: Vitor, για την άλλη ζωή, πώς το κόβεις; προλαβαίνουμε;)

Ο Ασθενής Πρότυπο
Οι επικριτές της κυβέρνησης λένε διαρκώς ότι τα μέλη της είναι «περισσότερο τρωϊκανοί κι από την ίδια την Τρόικα», αφού πιέζουν για επιτάχυνση των ρυθμών προσαρμογής. Το μόνο αίτημα της τρόικας που απορρίφθηκε από την κυβέρνηση υπήρξε η κατάργηση του «Ενιαίου Κοινωνικού Φόρου», δηλαδή του φόρου μισθωτών υπηρεσιών που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις για κάθε μισθωτό. Κατά τα άλλα, η κυβέρνηση του Passos Coelho, πήρε πάντοτε «λίαν καλώς» σε κάθε επίσκεψη ελέγχου για την εφαρμογή του «μνημονίου». Το γεγονός ότι η Πορτογαλία αποτελεί έναν ασθενή-πρότυπο τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή διαμάχη  σχετικά με τα όρια της λιτότητας.
Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει υπακούσει τις διαταγές (της τρόικα) με κάθε επιμέλεια, η πορτογαλική οικονομία είναι μόνιμα σε κρίσιμη κατάσταση. Φέτος, το ΑΕΠ αναμένεται να χάσει μεταξύ 3,1 και 3,5%, ενώ η ανεργία είναι στο κόκκινο (άνω του 15% στον ενεργό πληθυσμό και 36% στους νέους). Κατά την έναρξη της «διάσωσης», το δημόσιο χρέος ήταν 107% του ΑΕΠ. Με τους τρέχοντες ρυθμούς, και πριν ολοκληρωθεί η «διάσωση», θα φθάσει το 118%.
Ο καθηγητής Cantiga Esteves είναι πεπεισμένος ότι τα προβλήματα της Πορτογαλίας δεν έχουν καμία σχέση με την ιρλανδική τραπεζική κρίση ή τα ψεύτικα στοιχεία για το έλλειμμα της ελληνικής κυβέρνησης. Στην περίπτωση της Λισαβόνα, λέει, είναι ότι αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι «η οικονομία μας παρουσίασε μεγέθυνση κατά μέσο όρο 0,7% κατά την τελευταία δεκαετία, και όλη μας, η δημόσια και ιδιωτική κατανάλωση βασίστηκε σε ένα χρέος που δεν θα μπορούσε να πάει μακρυά».
Σχετικά με τη διαμάχη σχετικά με τον ασθενή-πρότυπο και την ανάγκη για ένα δεύτερο σχέδιο «διάσωσης», ο κοινωνιολόγος Jorge de Sá αντλεί από την παροιμιώδη πορτογαλική ειρωνεία: «Πείτε μου, παρακαλώ, έστω και μια περίπτωση, που το ΔΝΤ έδωσε οποιαδήποτε λύση εντός δημοκρατικού πολιτεύματος». Ο Nicolau Santos, εν τω μεταξύ, είναι πεπεισμένος ότι θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί ένα δεύτερο σχέδιο «διάσωσης»: «Χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο, περισσότερα χρήματα και καλύτερες συνθήκες».

[Enlarge-agrandir-μεγαλώστε]

Πηγές:

– Portugal: Under the iron thumb of the troika

– Portugal: “Nous sommes passés des ciseaux à la tronçonneuse”

– A day in the life of Patricia de Melo Moreira in Lisbon (9 φωτογραφίες)

ShortLink: http://wp.me/p3lcY-3BG

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ανώνυμα σχόλια ή σχόλια που παραπέμπουν σε πλαστή διαδικτυακή προσωπικότητα, με ψευδές e-mail μιας χρήσεως και πλαστό ψευδώνυμο, δεν εγκρίνονται και δεν απαντώνται.

Η Ελλάδα μπορεί και χωρίς την «συμπάθεια», που το ΔΝΤ έχει δείξει στο Νίγηρα-UPDATE2

30 Μαΐου, 2012

Greece can do without the ‘sympathy’ the IMF has shown Niger. In Niger, the IMF’s loans have done more harm than good as ordinary people have had to pay the price for reckless lending (The Guardian)

La Grèce peut se passer de la «sympathie» que le FMI a montré au Niger. Au Niger, les prêts du FMI ont fait plus de mal que de bien comme des gens ordinaires ont eu à payer le prix pour des prêts imprudents (The Guardian)

– Most Aid to Athens Circles Back to Europe : Greece continues to receive billions of euros in emergency assistance from a so-called troika of lenders overseeing its bailout. But almost none of the money is going to the Greek government to pay for vital public services. Instead, it is flowing directly back into the troika’s pockets. (NYTimes)

– La plupart de l’aide à Athènes Rentre en Europe: la Grèce continue de recevoir des milliards d’euros en aide d’urgence de la soi-disant troïka des prêteurs qui supervisent son plan de sauvetage. Mais presque aucune somme ne va au gouvernement grec afin de financer les services publics essentiels. Au lieu de cela, il rentre directement dans les poches de la troïka. (NYTimes)

– Στα ελληνικά το βρίσκετε εδώ.

Περισσότεροι από 6 εκατομμύρια άνθρωποι στον Νίγηρα δεν έχουν να φάνε φέτος. Τα πρώτα σημάδια της δεινής επισιτιστικής κρίσης άρχισαν συγκλίνουν εδώ μήνες: ξηρασία, αποτυχημένες καλλιέργειες και διογκωμένες τιμές των τροφίμων. Τώρα, τουλάχιστον 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται σε σοβαρό κίνδυνο από την πείνα και χρειάζονται άμεση ανθρωπιστική βοήθεια.

© Μετάφραση, μοντάζ, φωτισμοί, σκηνικά και κοστούμια: L’Enfant de la Haute Mer

Στα δικά μας τώρα:
Οι χοντράδες της Κριστίν Λαγκάρντ για την Ελλάδα έχουν προκαλέσει σάλο στην χώρα και είναι κατανοητό. Αλλά και στο Νίγηρα, πρέπει να υπάρχει εξίσου περιφρόνηση για την διευθύντρια του ΔΝΤ. Αφού απέρριψε τα δεινά των μητέρων στην Ελλάδα, η Λαγκάρντ είπε επίσης ότι αισθάνεται περισσότερη συμπάθεια για «τα μικρά παιδιά του σχολείου σε κάποιο χωριό στο Νίγηρα».

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.


Αν η «συμπάθεια» είναι αυτό που χαρακτηρίζει την προσέγγιση του ΔΝΤ στο Νίγηρα, τότε η Ελλάδα καλά θα έκανε να την αποφύγει. Ο Νίγηρας επανέρχεται συστηματικά στα πρωτοσέλιδα  —καθώς σχετίζεται με τους κύκλους του λιμού και τα συνεχώς υψηλά επίπεδα υποσιτισμού. Αυτό που δεν πολυλέγεται, είναι ο ρόλος του ΔΝΤ, μαζί με την αδελφή οργάνωση της Παγκόσμιας Τράπεζας, στην τροφοδότηση αυτής της οδύνης.
Ο Νίγηρας είναι θύμα του κακόφημου Προγράμματος Διαρθρωτικής Προσαρμογής του ΔΝΤ από το 1982 και παραμένει, μέχρι σήμερα. Όπως και στην Ελλάδα, το ΔΝΤ δάνεισε χρήματα στον Νίγηρα για να διασώσει τους πιστωτές του Νίγηρα. Τίποτα δεν ειπώθηκε για το αν και κατά πόσο το χρέος ήταν επαχθές, ένα σημαντικό ερώτημα, επειδή τα δάνεια άρχισαν να ρέουν κάτω από τις στρατιωτικές κυβερνήσεις από το 1974 και μετά.
Τα δάνεια χρησίμευαν μόνο για την αποπληρωμή του χρέους και, όπως στην Ευρώπη σήμερα, οι απλοί άνθρωποι του Νίγηρα είχαν να πληρώσουν το τίμημα για τον επαχθή δανεισμό, εν μέσω λιτότητας και μιας σειράς οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Παίρνουμε μια ένδειξη του αντίκτυπου των πολιτικών αυτών αν ρίξουμε μια ματιά στην γεωργία.
Οι περισσότεροι άνθρωποι στον Νίγηρα ζουν από τη γη. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα έθεσαν ως προτεραιότητα τις εξαγωγές, ώστε να υπάρχει συνάλλαγμα για να αποπληρωθεί το χρέος. Αυτό συνήθως τίθεται σε ισχύ με το άνοιγμα του τομέα των τροφίμων στην αστάθεια των διεθνών αγορών. Επιδοτούμενα εισαγόμενα τρόφιμα πλημμυρίζουν τον Νίγηρα, καταστρέφοντας τον απροστάτευτο γεωργικό τομέα.
Σε συνδυασμό με λιτότητα, οι πολιτικές αυτές είχαν καταστροφικές συνέπειες. Όταν οι τιμές των τροφίμων είναι χαμηλά, ο πραγματικός αντίκτυπος μπορεί να συγκαλυφθεί. Αλλά όταν οι τιμές αυξάνονται, οι άνθρωποι συνειδητοποιούν πολύ γρήγορα πόσο ευάλωτη είναι η αυτοκατανάλωση. Ο Djibo Bagna, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου του Νίγηρα, πιστεύει ότι η διαρθρωτική προσαρμογή κατέστρεψε την γεωργία του Νίγηρα: «Φυσικά, όταν ο τομέας αυτός περιλαμβάνει το 85% του πληθυσμού, αυτό έχει συνέπειες: μείωση της παραγωγής, αγροτική έξοδο, αύξηση των παραγκουπόλεων».
Φυσικά, το πρόγραμμα λιτότητας και απελευθέρωσης δεν μείωσε τα επίπεδα του χρέους  —περισσότερο από όσο το μείωσε στην Ελλάδα. Το χρέος του Νίγηρα συνέχισε να αυξάνεται από  960 εκατ. $, όταν ξεκίνησε τη διαρθρωτική προσαρμογή το 1974, στα  1,8 δισ. $ το 1990, και στη συνέχεια, μετά από μικρή πτώση, σε ένα ρεκόρ των 2,1 δισ. $ το 2003. Περισσότερο χρέος σημαίνει περισσότερο έλεγχο από το ΔΝΤ, πράγμα που σημαίνει περισσότερη λιτότητα και περισσότερες μεταρρυθμίσεις.
Μετά από πολλά χρόνια, η παραγραφή μέρους του χρέους του Νίγηρα, φάνηκε αναπόφευκτη ακόμη και για το ΔΝΤ. Η ελάφρυνση του χρέους επέτρεψε στον Νίγηρα τη βελτίωση της εκπαίδευσης και την αύξηση της πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό. Όμως η αντίδραση ήταν αλυσσιδωτή: επιβλήθηκε 19% φόρος στα βασικά τρόφιμα και η ταχεία άνοδος των τιμών των τροφίμων τα έκανε ακόμη πιο απρόσιτα στους απλούς ανθρώπους. Η πώληση του αποθέματος σπόρων έκτακτης ανάγκης, μια πολιτική που είχε ήδη προκαλέσει λιμό στο Μαλάουι το 2002, έκανε ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στον ήδη ευπαθή πληθυσμό.
Οι πολιτικές αυτές τροφοδότησαν τον λιμό του 2005, αφού η κρίση δεν προκλήθηκε κυρίως από φυσικές καταστροφές  —τα τρόφιμα ήταν διαθέσιμα, αλλά πανάκριβα—   αλλά από μια σειρά φοβερών πολιτικών αποφάσεων. Ακόμη και κατά τη διάρκεια του λιμού το οικονομικό δόγμα δεν εγκατελείφθηκε. Το ΔΝΤ είπε στην κυβέρνηση του Νίγηρα να μην διανέμει δωρεάν τρόφιμα σε όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη. Η λεγόμενη σήμερα «σκληρή αγάπη» προς την Ελλάδα δεν είναι κάτι καινούργιο.
Η Lagarde λέει: «Είναι μερικές φορές δύσκολο να πούμε σε κυβερνήσεις χαμηλού εισοδήματος  … να ενισχύσουν τον προϋπολογισμό και να μειώσουν το έλλειμμα». Δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο απ΄ό,τι φαίνεται, παρά την επίδραση που έχει στη φτώχεια και την ανισότητα πάλι και πάλι.
Το απελπιστικό αποτέλεσμα των πολιτικών του ΔΝΤ στον Νίγηρα δεν έχει επιτύχει ακόμη τον υποτιθέμενο στόχο-ναυαρχίδα του ΔΝΤ: τον έλεγχο του χρέους. Σε μια επετειακή έκθεση που κυκλοφόρησε την περασμένη εβδομάδα, βρήκαμε ότι 10 χρόνια μετά την ακύρωση μέρους του χρέους, οι πληρωμές του χρέους του Νίγηρα, ως ποσοστό των εσόδων του Δημοσίου αναμένεται να είναι στο ίδιο επίπεδο όπως ήταν και πριν από την ακύρωση. Οι προσπάθειες του ΔΝΤ να «αναδιαρθρώσει» τον Νίγηρα έχουν αποτύχει ακόμη και με αυτούς τους δικούς του όρους.
Το να προσποιοίται το ΔΝΤ ότι λειτουργεί κατά κάποιο τρόπο φιλικότερα προς τον Νίγηρα από ό, τι κάνει στην Ελλάδα δεν αντέχει σε κανέναν έλεγχο. Οι πολιτικές του ΔΝΤ δεν μπορούν να βοηθήσουν χώρες που βρίσκονται σε κρίση. Της Ελλάδας πρέπει αυτό να της γίνει μάθημα  —στην πραγματικότητα έχει πολύ λίγα να κερδίσει από την «συμπάθεια» της Λαγκάρντ.

Further Reading
– Niger and the IMF
– Malnutrition Is Ravaging Niger’s Children
– Country profile Niger(BBC)
– Niger (The CIA World Factbook)

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ανώνυμα σχόλια ή σχόλια που παραπέμπουν σε πλαστή διαδικτυακή προσωπικότητα, με ψευδές e-mail μιας χρήσεως και πλαστό ψευδώνυμο, δεν εγκρίνονται και δεν απαντώνται.

Αρέσει σε %d bloggers: